ARBO Risico Inventarisatie & Evaluatie

 

• Wat is een risico-inventarisatie en evaluatie?
• Wat kost het? 
• Toetsing
• Zelf doen  
• Algemene eisen aan de RI&E
• De RI&E in zes stappen
• Inventarisatie
• Plan van aanpak
• Evaluatie

 

Wat is een risico-inventarisatie en evaluatie?

U bent op grond van de Arbowet verplicht een RI&E te hebben. Die bestaat uit:

• een lijst waarin alle risico’s op het gebied van arbeidsomstandigheden voor werknemers worden vermeld en
• het bijbehorende plan van aanpak, waarin wordt vastgelegd welke risico’s, wanneer worden aangepakt.

Het doel van de RI&E is ziekte, ongevallen en arbeidsongeschiktheid zoveel mogelijk te voorkomen. Alle arbeidsongevallen die ooit tot verzuim hebben geleid, dienen tevens te worden opgenomen in een lijst die deel uitmaakt van de RI&E.
Eigenlijk is het dus niet meer dan het afwerken van een checklist om de risicofactoren in kaart te brengen. Te denken valt aan de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen, slechte ergonomische werkplekken en een te hoge werkdruk. De RI&E kan variëren van globaal tot uitgebreid, afhankelijk van grootte van uw bedrijf en de omvang van de risico’s.

Een goed uitgevoerde risico-inventarisatie en evaluatie kost een mkb-ondernemer al gauw € 500,-. De grootste kostenpost is meestal de uitvoering van het plan van aanpak, waarin de ondernemer vastlegt welke knelpunten er zijn en binnen welke termijn deze opgelost worden. De tijd en tevens de kosten lopen op naarmate de werkzaamheden binnen een bedrijf meer risico's met zich mee brengen zoals bij bouw- en technische bedrijven. Bedrijven die minder risicogevoelig zijn, kunnen goedkoper uit zijn. 
 

Verplichte toets RI&E vervallenWerkgevers met maximaal 10 werknemers zijn vanaf 1 juli 2005 niet langer verplicht om hun RI&E te laten toetsen door een gecertificeerde deskundige, mits zij gebruik maken van een goedgekeurde branche-specifieke RI&E, zoals die te downloaden zijn van www.rie.nl.
Voor bedrijven met maximaal 25 werknemers volstaat een ‘lichtere toets’ mits zij gebruik maken van een RI&E-instrument dat door werkgevers en werknemers op branche- of sectorniveau is vastgesteld. Een bedrijfsbezoek bijvoorbeeld kan hierbij achterwege blijven.
Werkgevers die meer dan 25 werknemers in dienst hebben óf die niet kunnen terugvallen op een branche-specifieke RI&E, blijft alles bij het oude. De RI&E dient te worden voorgelegd aan de arbodienst of een gecertificeerde arbodeskundige die de RI&E zal toetsen. U kunt ook een van uw personeelsleden laten opleiden tot arbodeskundige, zodat hij of zij de RI&E kan toetsen.
Een RI&E moet in ieder geval aan de volgende eisen voldoen:

• de RI&E moet compleet, betrouwbaar en actueel zijn;
• de RI&E moet op schrift staan;
• U moet de RI&E vernieuwen indien de situatie daartoe aanleiding geeft;
• In de RI&E dient u aandacht te besteden aan een groot aantal onderwerpen die 'Arbo-breed' zijn: veiligheid, gezondheid en welzijn.
• De RI&E moet in elk geval bestaan uit een inventarisatie van de risico's, evaluatie van de risico's, adviezen van de arbodienst en een plan van aanpak.
• U moet jaarlijks rapporteren over de uitvoering van het plan van aanpak. Vooraf bespreekt u de rapportage met belanghebbende werknemers;
• U besteedt in de RI&E aandacht aan risico's voor bijzondere categorieën.

1. Inventariseer de arbeidsrisico's in uw bedrijf. Welke gevaren heersen op de werkplek? (gevaarlijke stoffen, op hoogte werken, veel lawaai, hygiëne, te hoge werkdruk, slechte verlichting)
2. Zet op papier welke werknemers en bezoekers extra gevaar lopen.
3. Stel prioriteiten. Geef aan in welke risico's de grootste gevaren schuilen.
4. Maak een plan van aanpak. Zet alle gevonden risico's op een rij. Geef aan welke verbeteringen u wilt doorvoeren, wie hiervoor verantwoordelijk is en binnen welke termijn het klaar moet zijn.
5. Is voor u toetsing verplicht? Zoek dan een gecerticeerd arbodeskundige om uw RI&E tegen het licht te houden 
6. Voer het plan van aanpak stap voor stap uit, beginnend bij het risico met de hoogste prioriteit.

 

De eerste stap van de RI&E bestaat uit het goed observeren van het eigen bedrijf en werknemers te vragen welke gevaren zij op de werkvloer lopen. Staan de beeldschermen goed opgesteld, is de temperatuur op de werkplek aangenaam, hoe hoog is de werkdruk, zijn de machines veilig en zijn er voldoende vluchtwegen? Ook de minder zichtbare omstandigheden verdienen de aandacht: hoe functioneert het werkoverleg, wordt er veel overgewerkt?
Kijk hoe het is gesteld met de arbeidsomstandigheden in uw bedrijf:

• Welk verband bestaat er tussen veel voorkomend ziekteverzuim/bedrijfsongevallen met bepaalde arbeidsomstandigheden?
• Welke omstandigheden zijn in strijd met de Arbowet?
• Hoe regelmatig komen misstanden in het bedrijf voor, en waar?
• Hoeveel werknemers zijn daarbij betrokken?
• Hoe kan het probleem effectief worden opgelost?
• Hoe lang bestaat een bepaalde misstand al?

 

Als de risico’s zijn geïnventariseerd en beoordeeld, moet u een plan van aanpak (pva) opstellen, met daarin een overzicht van de te verbeteren punten en de mogelijke maatregelen. Over het pva dient u met uw werknemers te overleggen. Omdat de realisatie van de voorgestelde maatregelen vaak een lange-termijn-kwestie is, heeft het de voorkeur om het pva de vorm te geven van een meerjarenplan. De wet stelt geen specifieke eisen aan de vormgeving van een schriftelijk pva, maar het volgende moet in elk geval duidelijk naar voren komen:

• Welke maatregelen worden naar aanleiding van geconstateerde risico’s getroffen (onderscheid naar vestiging, afdeling, werkplek en/of functie)?
• Op welke wijze worden de maatregelen uitgevoerd?
• Welke middelen worden hiertoe beschikbaar gesteld?
• Wie is verantwoordelijk voor de uitvoering?
• Op welke wijze en op welk tijdstip wordt gerapporteerd en geëvalueerd over de voortgang?
• Het tijdstip waarop de maatregelen moeten zijn gerealiseerd (einddatum).

Voorbeeldschema plan van aanpak:

knelpunt	oorzaak	maatregel	realisatie per (datum)	wie is verantwoordelijk	kosten	actie voltooid? ja/nee
-	-	-	-	-	-	-

 

Om het effect van de afspraken en maatregelen maximaal te maken, loopt u aan het eind van het jaar een en ander nog eens door. De volgende punten dienen in de evaluatie te worden nagegaan:

• Welke maatregelen zijn er inderdaad uitgevoerd?
• Welke lessen kunt u trekken uit het gevoerde beleid?
• Is het doel bereikt?
• Wat was het effect van de maatregelen?
• Welke onderwerpen zijn niet aan de orde gekomen en waarom niet?
• Wat moet er volgend jaar gebeuren?
• Zijn er bedrijfsongevallen geweest?
• Wat was daarvan de oorzaak
• Wat is er inmiddels gedaan om de situatie te verbeteren?
• Waarmee moet er in de toekomst (nog meer) rekening worden gehouden?

Aan de hand van de uitkomst(en) dienen de RI&E en het pva te worden bijgesteld. Ook wanneer de werkomstandigheden in uw bedrijf veranderen, bijvoorbeeld door een verbouwing, uitbreiding van het dienstenpakket, de aanschaf van nieuwe machines of hulpmiddelen, dient de RI&E te worden bijgesteld. U voert de RI&E voor de betreffende afdeling opnieuw uit en voegt een of meer bladzijden toe aan de reeds op schrift staande RI&E. 
 

RI&E: ja of nee? De RI&E is verplicht voor vrijwel alle ondernemers met personeel. Check hier of u ook RI&E-plichtig bent Op de site van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vindt u uitgebreidere informatie over de RI&E. Digitale RI&E's vindt u op bijvoorbeeld op www.arbo.mkb.nl/RIE, www.rie.nl en www.arbo.nl Wie bouwt, sloopt of renoveert, stukadoort of tegelzet moet de risico's van schadelijke stoffen in zijn RI&E in beeld brengen. De stoffenmanager helpt.

© De Zaak 2006